Algemene informatie mediation

Sinds eind vorige eeuw is mediation in Nederland in opkomst. Dit heeft verschillende oorzaken. Zo groeit het besef dat de traditionele juridische aanpak van conflicten ontoereikend is omdat deze aanpak vaak tijdrovend, kostbaar en anders dan vaak verwacht niet altijd voorspelbaar is. Daarnaast is de juridische weg vaak erg belastend voor de betrokkenen. Bovendien past overgave aan een autoriteit niet in de geëmancipeerde positie van mensen van vandaag de dag.

Er zijn verschillende mediationbenaderingen. In zijn algemeenheid kan worden gezegd dat mediation een vorm van bemiddeling van conflicten is, waarbij een neutrale bemiddelingsdeskundige, de mediator, de communicatie en onderhandelingen tussen partijen begeleidt om vanuit hun werkelijke belangen tot een gezamenlijk gedragen en voor ieder van hen optimale besluitvorming te komen. De autonomie van partijen neemt in deze definitie een belangrijke rol in. Het gaat hierbij zowel over de autonomie van de deelnemers om de wijze waarop het mediationtraject wordt vormgegeven (het procesniveau) als over de autonomie van de deelnemers om te bepalen wat er in het mediationtraject wordt besproken (het inhoudsniveau). Het is afhankelijk van de mediationbenadering op welke wijze de autonomie van de deelnemers wordt gewaarborgd.

In grote lijnen zijn er drie mediationbenaderingen in Nederland. Bij de eerste benadering neemt de mediator een vrij directieve rol in op zowel het procesniveau als op het inhoudsniveau. Bij de tweede benadering heeft de mediator vooral een rol in de sturing van het proces en bemoeit de mediator zich zo weinig mogelijk met de inhoud. De derde benadering is vooral gericht op de communicatie tussen partijen. Bij deze benadering wordt er vanuit gegaan dat zodra partijen weer op een juiste wijze met elkaar kunnen communiceren, zij zowel op proces- als op inhoudsniveau geen hulp meer nodig hebben.

Hoewel mediators vaak opgeleid worden in een bepaalde benadering, speelt de persoonlijkheid en de achtergrond van de mediator mee bij de benadering die uiteindelijk door de mediator wordt toegepast.